nın, hâlin iktizâsına göre vicdânî kanâatinizi kullanırsınız. Esâsen bu gibi işlerde ilhâmâtdan ziyâde hisler rol oynamaktadır. İlâve edecek bir sözüm ve bir tavsıyem yoktur.

Suâl: Üçüncü bir mes’ele, el yazması ve Hüsrev Ağabey’in kalemiyle yazılmış olan “Mektûbât” mecmûalarında; “Sosyalistlik desâtîri, İslâmiyyetin esâsâtını bozamaz. Şu medeniyyet-i sefîhe bozuyor. Hem çok pahalı düşüyor, Zîrâ, maddiyyûnluk ve engizisyon mâyesiyle neşv ü nemâ bulan medeniyyet-i hâzıra pek çok aldatıcı ve müşevvik vesâit ile mücehhez ve câzibedârdır. O sehhâre, dîn ve nâmûs ve fazílet mukábiline kendini satıyor. Şa‘şaalı bir hayâtı gösterip takdîm ettiğinden, dînden, nâmûsdan fazla rüşvet alıyor. Sosyalistlik ise: Basît, sâde bir hayâtı takdîm ediyor. Ona mukábil kimseyi dîninden, îmânından, nâmûsundan büyük bir hisseyi fedâ etmeye icbâr etmediği gibi kimse de kendinden mecbûriyyet hissetmez. İnsânın gıdâya ihtiyâcı gibi, zevke de bir ihtiyâcı vardır. Nefis ve hevâ cihetinde tatmîn edilmezse, rûh ve hüdâ cânibinde zevkıni arayacaktır.

“İki adam; birisi, seni müşa‘şa, câzibedâr, eğlenceli bir ziyâfete teşvîklerle da‘vet eder. Diğeri, sâde bir yerde basît bir çorbaya seni çağırır.

“Birincisine değil cemâati ve sünneti, belki namâzı da terk edersin, gidersin.

“İkincisine sünneti terk edemezsin.

“Birincisi: Medeniyyet-i hâzıra.

“İkincisi: Dîne hürmetkâr ve dîndâr olan sosyalistliktir” denilmektedir. Bu bahis, “Mektûbât”ın sonuna ilâve edilen “Hutbe-i Şâmiyye”nin son kısmına yazılmıştır. Yeni yazı ile yazılmış olan “Hutbe-i Şâmiyye”de yoktur.

Lügat: engizisyon, hürmetkâr, sosyalist, deniyye, birinc, medeni, rüşvet, sünnet, âmiyy