ve onun tezgâhı olan mevsiminin ve onun terbiyegâhı olan bahâr ve yazın Mâlik-i Zü’l-Celâl’i ve Hálık-ı Zü’l-Cemâl’i olacak, başka olamaz.

“Demek, her bir meyve öyle bir mühr-i vahdettir ki; onun ağacı olan Arz’ın ve onun bahçesi olan kâinât kitâbının kâtibini ve Sáni‘ıni bildirir ve vahdetini gösterir ve meyveler adedince vahdâniyyet fermânının mühürlendiğine işâret eder.” [438]

Hem bütün mevcûdâtın isti‘dâd, ihtiyâc-ı fıtrî ve ıztırâr lisânıyla yaptıkları duálarına, bâ-husús insânların lisân-ı hâl ve kál ile yaptıkları duálarına icâbet etmek, rahmet-i İlâhiyyenin bir delîli olduğu gibi; vahiyler ve ilhâmlar vâsıtasıyla kavlen de ibâdının duálarına cevâb vermek dahi nihâyetsiz rahmetin bir delîlidir. Meselâ; o Rahîm-i Mutlak, erkek çocukları öldüren Fir‘avn’ın zulmünden Hazret-i Mûsâ (as)’ı kurtarmak için, annesine şöyle ilhâm eder: “Onu emzir. Kendisine zarar geleceğinden endişelendiğinde onu denize (Nil Nehri’ne) bırakıver. Hîç korkup mahzûn olma. Çünkü, Biz, onu sana geri vereceğiz ve onu peygamberlerden biri yapacağız.” [439] Böylece, onun kalbindeki korku, hüzün ve endişeyi gidermekle kavlen ona tesellî verir. Üstâd Bedîuzzamân (ra) Hazretleri bu konuda şöyle buyuruyor:

 “İbâdının duálarına fiilen cevâb verdiği gibi, kavlen dahi perdeler arkasında  icâbet etmesi, rahîmiyyetin şe’nidir.” [440]

Hem o Rahîm Zât, kimin ne derdi varsa, dermân yetiştiriyor. Meselâ; bir kedi, kör oluyor. O körlüğüyle berâber gidip ilâcını buluyor, gözüne sürüyor, izn-i İlâhî ile şifâ buluyor. Kur’ân’ın ma‘nevî tefsîri olan “Risâle-i Nûr”un “Şuá‘lar” adlı eserinde, her dertliye devâ, her hastaya şifâ vermek fiilinde rahmet-i İlâhiyyenin bir delîli bulunduğu şöyle ifâde edilmektedir:

“Müdhiş bir hastalıktan şifâ bulmak, eğer tevhîd nazarıyla bakılsa; birden zemîn denilen hastaháne-i kübrâda bulunan bütün dertlilere, álem denilen eczâháne-i ekberden ilâçları ve dermânlarıyla şifâ ihsân etmek yüzünde, Rahîm-i Mutlak’ın cemâl-i şefkati ve mehâsin-i rahîmiyyeti küllî ve şa‘şaalı bir súrette görünür… (. …)

“Namâz tesbîhâtının âhirinde Şafiîlerde gáyet müsta‘mel ve meşhûr bir salevât

Lügat: terbiyegâh, peygamber, kurt(a), terbiye, endişe, fiilen, mevsim, tezgâh, şefkat, endiş, kâtib, küllî, simin