lemeyen fıtrat ve fıtrattaki şu kat‘í ve şedîd ve sarsılmaz meyl-i saádet-i ebediyye, saádet-i ebediyyenin tahakkukuna dâir vicdâna bir hads-i kat‘í veriyor.” [230]

“İnsânın fıtrat-ı zî-şuúru olan vicdânı, saádet-i ebediyyeye bakar, gösterir. Evet, kim kendi uyanık vicdânını dinlerse, ‘Ebed!.. Ebed!’ sesini işitecektir. Bütün kâinât o vicdâna verilse, ebede karşı olan ihtiyâcının yerini dolduramaz. Demek, o vicdân, o ebed için mahlûktur. Demek, bu vicdânî olan incizâb ve cezbe, bir gáye-i hakíkıyyenin ve bir hakíkat-ı câzibedârın yalnız cezbi ile olabilir.” [231]

“Saádet-i ebediyyeye işâret eden bürhânlardan biri de, insândaki gayr-ı mütenâhî isti‘dâdlardır. Evet, Cenâb-ı Hak tarafından mükerrem kılınan insânın cevher-i rûhunda ekilen ve rakamlara sığmayan isti‘dâdlar var. Bu isti‘dâdların altında, hesâba gelmeyen kábiliyyetler var. Ve bunlardan neş’et eden hadde gelmeyen meyiller var. Ve bunlardan husúle gelen gayr-ı mütenâhî efkâr ve tasavvurât var. İşte, bunların her birisi, haşr-i cismânînin arkasındaki saádet-i ebediyyeye, şehâdet parmaklarını  uzatarak  gösteriyorlar.” [232]

Mâdem mezkûr havâss-ı hamse-i záhiriyye, bu dünyâda maddî ve cismânî lezâizi tatmak súretiyle bir derece tatmîn olmuştur. Öyle ise, bu havâssın dâr-ı âhiretteki lezâizi de maddî ve cismânî olacaktır. Hem her biri kendisine münâsib bir lezzet alacaktır. Zîrâ, dil olmazsa, rûh ni‘metlerin tadını alamaz. Göz olmazsa, rûh güzellikleri seyredemez. Üstâd Bedîuzzamân (ra) Hazretlerinin, “Göz bir hâssedir ki; rûh, bu álemi o pencere ile seyreder” [233] cümlesi, bu da‘vânın delîlidir. O hâlde, haşr-i cismânî haktır. Kur’ân’ın ma‘nevî tefsîri olan “Risâle-i Nûr”un “Sözler” adlı eserinde dâr-ı âhirette saádet ve şekávetin cismânî olduğu şöyle îzáh edilmektedir:

“Nefis, mâdem dünyâda hevâ ve hevesini Cenâb-ı Hak yolunda hüsn-i isti‘mâl etmiş. Cihâzâtını, duygularını hüsn-i súretle istihdâm etmiş. Kerîm-i Mutlak, ona dünyâdaki meşrû‘ ve ubûdiyyetkârâne muhabbetin netîcesi olarak Cennet’te, Cennet’in yetmiş ayrı ayrı envâ-ı zînet ve letáfetinin nümûneleri olan yetmiş muhtelif hulleyi giydirip, nefisteki bütün hâsseleri memnûn edecek, okşayacak yetmiş envâ-ı 

Lügat: ebediyyen, muhabbet, tahakkuk, tasavvur, hams(e), ediyye, havâss, mezkûr, âhiret, âhire