Arabî İşârâtü’l-İ‘câz/Metin

وأما (تَجْر۪ي) فاعلم! ان أحسن الرياض ما فيها ماء. ثم أحسنها ما يسيل ماؤها. ثم أحسنها ما استمر السيلان. فبلفظ (تَجْر۪ي) أشار الى تصوير دوام الجريان..

Arabca Metnin Meâli

تَجْر۪ي lafzına gelince; Bil ki! Bahçelerin en güzeli; içinde suyu bulunanlardır. Sonra bunların da en ahseni; içlerinde akarsuların bulunmasıdır. Bunların da en iyisi, en güzeli; akıntıları, devâmlı olanlarıdır.

İşte Kur’ân-ı Kerîm, تَجْر۪ي lafzını, muzári‘ síğasıyla zikretmesiyle o cereyânları, akıntıları ifâde etmekle berâber; o suların, devâmlı sûrette teceddüd ve tekerrür ederek akacağına işâret etmiştir.

Şerh

Âyet-i kerîmede geçen تَجْر۪ي fiili, muzári‘ sîğasıyla getirilmiştir. Bu ise, teceddüd ve devâma delâlet eder. Binâenaleyh şu تَجْر۪ي lafzı, üç ma‘nâyı birden ifâde eder:

Birincisi: O cennetlerin bahçelerinde sular mevcûddur.

İkincisi: O sular, cereyân eder. Ya‘nî, akarak gider.

Üçüncüsü: O suların cereyânı ve akıntısı, devâm eder; teceddüd eder.

Lügat: binâenaleyh, teceddüd, tekerrür, cereyân, binâen, birinc