bir cemâl-i bâkíye mâlik bir Zât’a tevcîh etmek için verilmiş. O insân sû-i isti‘mâl ederek o muhabbeti fânî mevcûdâta sarf ettiği cihetle kusúr ediyor, kusúrun cezâsını, firâkın azâbıyla çekiyor.

“İşte bu kusúrdan teberrî edip o fânî mahbûbattan kat‘-ı alâka etmek, o mahbûblar onu terk etmeden evvel o onları terk etmek cihetiyle Mahbûb-i Bâkí’ye hasr-ı muhabbeti ifâde eden  يَا بَاق۪ي اَنْتَ الْبَاق۪ي  olan birinci cümlesi, ‘Bâkí-i Hakíkí yalnız Sensin. Mâsivâ fânîdir. Fânî olan elbette bâkí bir muhabbete ve ezelî ve ebedî bir aşka ve ebed için yaratılan bir kalbin alâkasına medâr olamaz’ ma‘nâsını ifâde ediyor. ‘Mâdem o hadsiz mahbûbât fânîdirler, beni bırakıp gidiyorlar; onlar beni bırakmadan evvel ben onları يَا بَاق۪ي اَنْتَ الْبَاق۪ي demekle bırakıyorum. Yalnız Sen bâkísin ve Senin ibkán ile mevcûdât beká bulabildiğini bilip i‘tikád ederim. Öyle ise, Senin muhabbetinle onlar sevilir. Yoksa, alâka-i kalbe lâyık değiller’ demektir. İşte bu hâlette kalb, hadsiz mahbûbâtından vaz geçiyor. Hüsün ve cemâlleri üstünde fânîlik damgasını görür, alâka-i kalbi keser. Eğer kesmezse, mahbûbları adedince ma‘nevî cerîhalar oluyor.

“İkinci cümle olan يَا بَاق۪ي اَنْتَ الْبَاق۪ي o hadsiz cerîhalara hem merhem, hem tiryâk oluyor. Ya‘nî: يَا بَاق۪ي  ‘Mâdem Sen bâkísin, yeter; her şeye bedelsin. Mâdem Sen varsın, her şey var.’ Evet, mevcûdâtta sebeb-i muhabbet olan hüsün ve ihsân ve kemâl, umûmiyyetle Bâkí-i Hakíkí’nin hüsün ve ihsân ve kemâlâtının işârâtı ve çok perdelerden geçmiş zaíf gölgeleridir;