Dokuzuncu Söz'ün Şerhi

i‘dâma mahkûm eden ölüm, mühim bir inkılâb başıdır. Bu mühim inkılâbda tecelliyyât-ı kahriyye ve celâliyye görünür. Buna mukábil abd, sünnet vechiyle güzel bir abdest alıp akşâm namâzını kılmalı, bâ-husús namâzın çekirdeği hükmünde olan سُبْحَانَ اللّٰهِ kelime-i kudsiyyesi ile Hálık’ının bütün nekáisten ârî ve berî olduğunu i‘lân etmelidir. Hem o vakit, azím bir tasarrufât-ı İlâhiyyenin âyînesidir. Bu tasarrufâtta tecelliyyât-ı kemâliyye görünür. Buna mukábil abd, namâza kıyâm edip nihâyetsiz kuvvet ve kudret sáhibi olan Rabbini اَللّٰهُ أَكْبَرُ kelime-i kudsiyyesi ile ta‘zím etmelidir. Hem o vakit, ihsânât-ı külliyye-i İlâhiyyenin ma‘kesidir. Bu küllî ihsânâtta, tecelliyyât-ı cemâliyye görünür. Buna mukábil abd, secdeye kapanarak اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ kelime-i kudsiyyesi ile hamd ve şükür vazífesini îfâ etmelidir.

Evet, mağrib vakti, günün ölümünü, senenin ölümünü, insânın ölümünü ve dünyânın ölümünü birden hátıra getirir. Bu devirlerde tecellî eden esmâ-i İlâhiyyeyi, husúsan doksân dokuz esmâ-i hüsnâyı ve bu esmâ içerisinde tezáhür eden otuz üç tecelliyyât-ı kahriyyeyi birden gösterir. Mâdem hakíkat budur; öyle ise bu vakitte gaflet uykusundan uyan, huzúr-i kalb ile namâzını kıl, namâzdan sonra da tesbîhi eline al, yüzünü kıbleye çevir, Cenâb-ı Hakk’a yalvar ve şöyle de!

لَٓا اِلٰهَ اِلَّٓا اَنْتَ سُبْحَانَكَ اِنّ۪ي كُنْتُ مِنَ الظَّالِم۪ينَ     

    Hem umûm mevcûdâtın zevâl ve firâkından müteesssir ve müteellim olan kalb-i beşer, bu teessür ve teellümden ancak

Lügat: tasarrufât, tasarruf, teellüm, teessür, udre(t), kelime, mahkûm, sünnet, teelli, âliyye, küllî