Şerh

(Eğer o zîrûhlar, zevil-ukùlden ise; zâten saâdet-i ebediyyeye ve maddî ve ma’nevî kemâlâta medâr olan âlem-i bekàya ve O Sâni’-ı Hakîm’in dünyâdan daha güzel, daha nûrânî olan âlem-i berzâh, âlem-i misâl, âlem-i ervâh gibi diğer menzillerine, başka memleketlerine bir seyr ü seferdir; bir mevt ü adem ve zevâl ü firâk değil, belki kemâlâta kavuşmaktır.) Eğer o vefât edenler, zîrûh ve zevi’l-ukùlden iseler, ölüm bu gibi ehl-i îmân için adem, i’dâm, inkirâz ve hiçlik değil. Belki saâdet-i ebediyyeye, maddî ve ma’nevî kemâlâta kavuşturmaya bir vesîledir. Kâfîr ise, küfrü sebebiyle saâdet-i ebediyyeyi kaybetmekle berâber, ebedî Cehennem’e müstahak olur. Allâh (cc), aslında insânı ve âlemi saâdet-i ebediyye için yaratmış ve semâvî kitâblar ve peygamberler vâsıtasıyla onları o saâdete da’vet etmiş ve o saâdetin ancak îmân ve ubûdiyyetle kazanılabileceğini bildirmiştir. Eğer vefât eden şahıs, îmân ve ubûdiyyetle bu da’vete îcâbet etmişse; rûhu, âlem-i misâlde, âlem-i berzâhta, âlem-i ervâhta Cennet misâl bir hayâta mazhar olup enbiyâ, evliyâ ve ahbâblarıyla görüşüp onlarla ünsiyyet eder. Hattâ rûhu, yeşil kuşların içine girerek Cennet’e girip çıkmak sûretiyle lezzet alır. Kıyâmet kopunca o rûhun kılıfı dağılır, kılıfsız rûhu ise dâire-i ilme geçer. Haşir sabahında o rûh, kendi cesedine girip hesâb vermek üzere haşir meydânına gelir. Hesâbı bittikten sonra cesed ve rûhu berâber mahall-i saâdet olan Cennet’e gider, orada ebedî mes’ûd olur. Ammâ ehl-i küfür ve dalâlet için ölüm, nıkmet içinde nıkmet, azâb içinde azâbdır.     

Demek ölüm, ehl-i îmân için saâdet-i ebediyyeye, maddî ve ma’nevî kemâlata medâr olan âlem-i bekàya bir sevkiyâttır. Sâni-ı Hakîm’in, dünyâdan daha güzel ve daha nûrânî olan âlem-i Berzâh, âlem-i Misâl ve âlem-i Ervâh gibi menzillerine intikàl etmektir. 

Âlem-i Berzâh, Kabir âlemi’dir. Berzâh, perde demektir. Bu durumda âlem-i Berzâh, dünyâ ile âhiret arasında bir perde gibidir. Âlem-i Berzâh, âlem-i Misâl, âlem-i Ervâh’ın tümüne sûr âlemi de denir. Ya’nî insân, ölüm ile dünyâdan ayrılınca rûhu o Sûr’a girip kıyâmeti bekler. Sur, Hazret-i İsrâfîl’in borusudur, ma’nevî bir şeydir, bütün âlemi kaplamıştır, her yere ihâtası vardır, her şeyi içine alır. İnsân vefât edince rûhu oraya geçer. Ehl-i îmânın rûhu orada mes’ûdâne yaşar. Ehl-i küfür ve isyânın rûhu orada azâb çeker. İşte Cenâb-ı Hak, hem bizi, hem âbâ ve ecdâdımızı -îmânlı olmak şartıyla- âlem-i berzâhta daha güzel bir

Lügat: seyr ü sefer, âlem-i misâl, peygamber, cehennem, memleket, ediyye, menzil, saâdet, âhiret, âhire, içli